راهنمای جامع مدیریت ترس شبانه کودکان
مدیریت هوشمندانه ترسهای شبانه؛ از اضطراب تا امنیت
تو این مقاله قصد می خوایم به یکی از دغدغههایی بپردازیم که شاید این شبها خواب را از چشم شما و فرزندتان گرفته باشد: «ترسهای شبانه».وقتی فرزندتون نیمهشب با گریه یا وحشت به اتاق شما مییاد، شما فقط با یک «ترس ساده» روبرو نیستید؛ شما با قلبی روبرو هستید که به دنبال یک «پناهگاه امن» میگردد.
در ادامه، این موضوع رو نه با زبان سخت کتابی، بلکه به زبان ساده و کاربردی بررسی میکنیم.
وقتی خورشید غروب میکند، تخیل کودکان جان میگیرد. سایه رختآویز ممکن است شبیه یک غول به نظر برسد و صدای باد پشت پنجره، شبیه پچپچ موجودات خیالی.
از دیدگاه روانشناسی، ترسهای شبانه بخشی طبیعی از روند رشد شناختی کودک هستند، اما نحوه برخورد ما مشخص میکند که این ترسها گذرا باشند یا تبدیل به گرههای اضطرابی شوند.
ریشه ترسهای شبانه از کجاست؟
کودکان، بهویژه در سنین ۳ تا ۶ سال، در مرز باریکی بین واقعیت و خیال زندگی میکنند. آنها هنوز قدرت تفکیک کامل بین این دو را ندارند. علاوه بر این، تجربیات روزانه در مدرسه یا مهدکودک، دیدن یک انیمیشن نامناسب یا حتی شنیدن یک خبر ناخوشایند در جمع بزرگترها، میتواند در تاریکی شب بازنمایی شود.
در دوران مدیریتم در مدرسه، بارها میدیدم که افت تحصیلی یا بیحوصلگی دانشآموز در کلاس، ریشه در شبهای ناآرام دارد. کودکی که شب را با اضطراب سپری کرده، صبح انرژی لازم برای یادگیری ندارد. پس امنیت شبانه، زیربنای موفقیت روزانه است.
گامهای اجرایی برای ساختن پناهگاه امن
قرار نیست معجزه کنیم، قرار است با هم قدمبهقدم محیط را امن کنیم.
۱. اعتباربخشی به احساس کودک
بزرگترین اشتباه این است که بگوییم: «ترس نداره که، غول وجود نداره!» با این جمله، کودک احساس میکند شما او را درک نمیکنید. به جای آن بگویید: «میفهمم که ترسیدی، من اینجام و پیش هم هستیم.» وقتی احساسش را میپذیرید، نیمی از مسیر امنیت را طی کردهاید.
۲. روتین پیش از خواب؛ مراسم آرامش
یک ساعت قبل از خواب، دنیای دیجیتال (تلویزیون و تبلت) باید تعطیل شود. نور آبی صفحه نمایش، سطح ملاتونین را کاهش داده و مغز را در وضعیت هشدار نگه میدارد. به جای آن، کتابخوانی با نور ملایم یا یک گفتگوی آرام درباره اتفاقات خوب روز، سیستم عصبی را به سمت آرامش میبرد.
۳. اتاق خواب را بازپسگیری کنید
اجازه دهید کودک در چیدمان اتاقش سهم داشته باشد. استفاده از چراغخوابهای با نور گرم (نارنجی یا زرد ملایم) بسیار موثرتر از نورهای سفید یا آبی است. نور گرم حس امنیت و حضور در رحم مادر را تداعی میکند.
تکنیکهای مواجهه با «غولهای خیالی»
گاهی لازم است کمی خلاقیت به خرج دهیم.
اسپری ضد غول: یک بطری آبپاش بردارید، کمی گلاب یا عطر ملایم در آن بریزید و با کودک توافق کنید که این اسپری، فضای اتاق را برای موجودات خیالی ناامن و برای فرشتهها امن میکند.
بررسی کارآگاهی: قبل از خواب، با یک چراغقوه کوچک تمام نقاط «مشکوک» اتاق را با هم چک کنید. این کار به کودک حس کنترل بر محیط را میدهد.
۳ نکته طلایی برای والدین
ثبات قدم:اگر کودک به تخت شما آمد، با مهربانی اما قاطعیت او را به اتاق خودش برگردانید و کنارش بمانید تا بخوابد. ماندن او در تخت شما، ترس را تایید میکند.
پرهیز از برچسبزنی: هرگز به او نگویید «ترسو». این کلمه تبدیل به هویت او میشود.
مدیریت ورودیها: مراقب باشید در طول روز چه داستانها یا تصاویری را دریافت میکند.
جمعبندی
ترسهای شبانه کودک، فریاد نیاز به امنیت هستند. با ترکیب تخصص روانشناسی و تجربه عملی، آموختیم که اعتباربخشی به احساسات، ایجاد روتینهای منظم و اصلاح فیزیکی محیط اتاق، کلیدهای اصلی حل این چالش هستند. هدف ما این نیست که ترس را حذف کنیم، بلکه میخواهیم به کودک یاد بدهیم چگونه با تکیه بر حضور امن والدین و توانمندی خودش، بر آن غلبه کند. خانواده امن، ریشه در شبهای آرام دارد.
