خیلی از مامان و باباها وقتی به مطب من میان، اولین جملهشون اینه: «خانم قاسمیراد، بچهام یه لحظه آروم و قرار نداره، انگار فنر زیر پاشه!» حقیقت اینه که جنبوجوش، زبانِ اولِ کودکیه. اما مرز بین یک کودکِ سالم و پرانرژی با کودکی که دچار بیقراریِ کلافهکننده شده کجاست؟ ما باید یاد بگیریم چطور این انرژی فورانکننده رو مدیریت کنیم تا هم کودک آسیب نبینه و هم اقتدار و آرامش والدین حفظ بشه.
بسیاری از والدین از برچسب «بیشفعالی» (ADHD) میترسن. اما یادتون باشه هر جنبوجوشی بیشفعالی نیست. کودک پرانرژی معمولاً توی محیطهای جدید یا وقتی بهش مسئولیتی داده میشه، میتونه خودش رو کنترل کنه. اما کودکی که دچار چالشهای جدیتره، حتی وقتی میخواد هم نمیتونه متوقف بشه. طبق آمار جهانی، بخش زیادی از این رفتارها ناشی از نیاز به تخلیه هیجانی و کنجکاویِ طبیعی برای کشف محیط اطرافه، نه لزوماً یک اختلال.
بیقراری بچهها همیشه دلیل رفتاری نداره؛ گاهی ریشههای محیطی و زیستی تعیینکنندهست:
نیاز به محرکهای حسی: بعضی بچهها برای درک بهتر بدنشون، نیاز دارن مدام بپرن یا با اشیاء ور برن.
اضطراب پنهان: گاهی تکانشگری، پوششی برای استرسهای درونی یا تغییرات ناگهانی در محیط خونهست.
سبک زندگی مدرن: آپارتماننشینی و محدود شدن فضای بازی، انرژی رو در بدن کودک حبس میکنه و اون رو به شکل لجبازی یا دویدنهای بیهدف نشون میده.
به جای گفتنِ مدامِ «بشین»، «نکن» یا «آروم بگیر»، از این روشهای جایگزین استفاده کنید:
تخلیه انرژی هدفمند: بازیهایی مثل «فرشته و غول» یا مسابقاتِ زماندار برای جمع کردن وسایل، انرژی رو در مسیر درست مصرف میکنه.
ایجاد ایستگاههای آرامش: گوشهای از خونه رو با بالشهای نرم و نور ملایم برای فعالیتهای نشسته مثل نقاشی یا لگو اختصاص بدید.
پیشبینیپذیری: بچههایی که جنبوجوش بالایی دارن، با روتینهای مشخص (خواب و خوراک سر وقت) احساس امنیت و آرامش بیشتری میکنن.
جنبوجوش کودک راهی برای شناخت جهان است، آن را با تنبیه سرکوب نکنید.
تغذیه سالم و کاهش قندهای مصنوعی تأثیر مستقیمی بر کاهش بیقراریهای شبانه دارد.
قبل از هر قضاوتی، کیفیت خواب و میزان فعالیت بدنی روزانه کودک را بررسی کنید.
خلاصه مقاله بیقراری و جنبوجوش زیاد کودکان، در بیشتر موارد واکنشی طبیعی به نیازهای رشدی، حسی و محیطی اونهاست. وظیفه ما به عنوان والدین، نه خاموش کردن این موتور پرقدرت، بلکه جهت دادن به اونه. با شناخت ریشههای این رفتار و ایجاد یک محیط امن و باثبات، میتونیم استرسِ ناشی از قضاوت دیگران رو کنار بذاریم و به جای جنگیدن با کودک، در کنارش بایستیم تا این انرژی به خلاقیت و اعتماد به نفس تبدیل بشه.
اگر احساس میکنید شیطنتهای فرزندتون از کنترل خارج شده و فضای خونه رو متشنج کرده، اجازه ندید این وضعیت به رابطه عاطفی شما آسیب بزنه.
همین حالا برای دریافت یک نقشه راه اختصاصی و ارزیابی دقیق رفتارهای فرزندتان، از طریق بخش رزرو مشاوره با من در ارتباط باشید. بیایید با هم خانهای بسازیم که در آن هم کودک امن باشد و هم والدین به آرامش برسند. «خانواده امن، کودک امن.»
